http://www.balkaninsight.com/en/article/albania-reporter-faces-charges-for-unraveling-official-s-past

30 MAR 12 / 08:33:11
Albania Reporter Faces Charges for Probing Official’s Past
The head of department of communications in the premier’s office, Gjovalian Prenga, has filed criminal charges against a veteran crime reporter who alleged that Prenga had ties to the former Communist regime.
Besar Likmeta BIRN Tirana

Albanian newspapers | Photo by : Besar Likmeta
Lindita Cela, a reporter for the daily Shekulli, published a story last October over a conflict that had emerged in the Agency for the Legalization, Urbanization and Integration of Informal Areas, ALUIZNI.

The former head of ALUIZNI, Shaban Memia, had accused his deputy, Ferdinand Shehu, of having had ties to the former Communist security apparatus, which he had not come clean about when applying for his post.

After firing Shehu, Memia distributed a dossier to the local media accusing Shehu of having worked for the Ministry of Interior during the Communist regime.

To prove his case Memia, sent media outlets in Tirana a secret document from the state archives, which included 13 people that had been appointed by the Ministry of Public Order in April 1992, which, according to Memia, proved Shehu’s ties to the repressive security apparatus of the former regime.

In the list of people that had been hired from the Ministry of Interior were included Prenga’s name and that of a former Democratic Party MP, Safet Sula.

The next day, on October 7, Cela wrote an article in the daily Shekulli, describing the row and pointing out that Memia had revealed two other officials or so-called “spies” of the former regime, apart from his deputy.

Sula and Prenga reacted to the newspaper’s story by arguing that their hiring in the ministry in 1992, at the dawn of the last Communist controlled government in Albania, did not necessarily mean they had ties to the old security apparatus.

A few months later, in February, Prenga filed criminal charges for slander in Tirana’s District Court, seeking a two-year sentence and a fine for the reporter for describing him as a spy in the story.

In Albania where there has been much debate on the lustration of former security agents over the past two decades, officials of the old security apparatus are often referred to as spies, although they may have worked for the police, the Interior Ministry as well as for the feared secret police, the “Sigurimi”.

Cela told Balkan Insight that the charges have no merit because the article did not accuse Prenga of being a former security services agent.

“The article described the row between [ALUIZNI] officials who were using secret documents from state archives to accuse each-other as spies,” she said.

“We only asked if the deputy head of the agency was being fired as a former spy based on this secret document, while these two other high officials remained unscathed,” she added.

Prenga told Balkan Insight that he had brought the charges against the reporter and the newspaper because he could not bear being described in the article “as a spy of the former Sigurimi.

“In the article there is no allusion, I am described as nothing less than spy of the Sigurimi, a description that for someone of my upbringing and origin and from a family that was persecuted during the Communist regime I cannot stand,” Prenga said.

According to Prenga the document offered by the former head of ALIZNI, Memia, is dated in 1992, by when the “former communist regime had been demolished legally.”

The document, a copy of which was also obtained by Balkan Insight, shows that Prenga was appointed on April 13, 1992, by former Minister of Public Order, Colonel Vladimir Hysi.

At the time Albania was headed by a technical government installed in December 1991 to send the country into early elections. Three months later the centre-right Democratic Party defeated the former Communists in the March 22, elections.

Hysi, a representative of the old Communist guard in the technical government of Premier Vilson Ahmeti, served from December 1991 until April 13, 1992.

In 1996 Hysi was tried for abuse of office and for hindering the discovery of the truth, related to an order he issued at the end of 1991 to destroy secret documents, including those of former security agents.

Prenga’s appointment to the Interior Ministry occurred during Hysi’s last day in office and the document was signed by the former minister himself.

The criminal charges against Cela mark the first time that a reporter is being tried for a criminal offence since the government of Prime Minister Sali Berisha came to power in 2005.

Although there have been many civil cases for slander from government officials, Berisha vowed when he came to power that no official of his would press criminal charges against journalists.

Prenga told Balkan Insight that he understood Berisha’s promise differently, arguing that the premier meant that public officials could not sue journalists for cases related to their official duties but only for personal matters.

“In this case the journalist and the newspaper don’t bring up anything related to my official duties, but they deal with my name and personality, which is being denigrated,” Prenga said. “As a citizen I am defending my personal dignity,” he added.

Cela’s lawyer Andi Kananaj, told Balkan Insight that the reporter will not face a prison sentence because since the case was filed in February parliament has scrapped prison sentences as a punishment for slander.

Kananaj maintained that the case against his client has no legal merit because the word “spy” was used in quotations marks in the article, referring to the allusion made by Memia, while the newspaper a day after the article was published gave Prenga and Sulaj the right to respond to the allegations.

“The merits of the case will be discussed on whether damages should be awarded,” Kananaj said.

On Tuesday Albania’s Union of Journalist condemned the lawsuit as an attack by state officials on journalists who publish critical stories based on documents and facts.

The union expressed concern about the growing number of slander cases against journalists in general.

“The explosion of these cases shows the existence of a threatening climate toward journalists and the free media,” the union said.

http://www.gazeta-shqip.com/aktualitet/ff9edcfd380258ff32fdd11e90014efd.html

Padi penale për gazetaren Çela, ekspozoi të shkuarën e zyrtarit të qeverisë

2012-03-29

Gjergj Erebara

Drejtori i Kryeministrisë, Gjovalin Prenga, pretendon se është cenuar nga përdorimi i fjalës “spiun”

Gazetarja e gazetës “Shekulli”, Lindita Çela, u padit penalisht në Gjykatën e Tiranës nga Gjovalin Prenga, drejtor i Marrëdhënieve me Publikun në Kryeministri, një ngjarje kjo që konsiderohet nga gazetarët si një akt presioni ndaj medias në tërësi, ushtruar  drejtpërsëdrejti nga qeveria.

Prenga e ka ngritur padinë e tij për shpifje në bazë të nenit 102 të Kodit Penal në shkurt të këtij viti, duke pretenduar se gazetarja Çela i ka cenuar personalitetin në një shkrim të publikuar tetorin e kaluar. Neni 102 e dënon shpifjen me gjobë deri në dy vjet burg.

“Padia mbart elemente qesharake”, tha Çela dje për gazetën “Shqip”.

“Shkrimi është bërë tetorin e kaluar, por vetëm në shkurt të këtij viti, zyrtari Prenga e ka parë të arsyeshme të ngrejë padi. Kjo distancë kohore nga ngjarja te padia, më bën të mendoj se padia nuk lidhet thjesht me shkrimin”, thotë Çela.

Prengës iu dha e drejta e replikës ndaj shkrimit në fjalë menjëherë pas publikimit të lajmit, ku tha se fakti që pati punuar në Ministrinë e Brendshme, nuk mund të shërbente për klasifikimin e tij si spiun i Sigurimit të Shtetit. Sipas Prengës, në kohën kur ai është emëruar në Ministrinë e Brendshme, dega e Sigurimit të Shtetit qe ndarë nga Ministria për të krijuar Shërbimin Informativ Kombëtar.

Spiuni në thonjëza

Në tetor 2011, Shaban Memija, në atë kohë kreu i Agjencisë së Legalizimit, Urbanizimit dhe Integrimit të Zonave Informale, akuzoi njërin prej drejtorëve të agjencisë së tij për të shkuar të dyshimtë të lidhur me Ministrinë e Punëve të Brendshme në vitet e fundit të komunizmit. Memija shpërndau në shumë media një dokument të nxjerrë nga arkivat e Ministrisë së Brendshme, ku tregohej se drejtori Ferdinand Shehu, pati fshehur nga CV-ja e tij një periudhë 4-vjeçare, gjatë së cilës pati punuar në Ministrinë e Punëve të Brendshme. Deklarata e Memisë shoqërohej me një dokument në vitit 1992, të Ministrisë së Brendshme, me vulën “sekret” ku urdhërohej marrja në punë e 13 vetëve, mes të cilëve, edhe z. Shehu.

Gazetarja Lindita Çela e analizoi më tej këtë shkresë dhe i rezultoi se edhe dy ish-deputetë të Partisë Demokratike, sot zyrtarë të qeverisë, Gjovalin Prenga dhe Safet Sula, qenë gjithashtu emëruar për të punuar në Ministrinë e Brendshme.

Lajmi me titullin “Memia zbulon dhe “spiunët” pranë Kryeministrit Berisha”, u publikua më 7 tetor 2011.

Sipas aktpadisë të dorëzuar në gjykatë nga Prenga, ky i fundit nuk hedh poshtë vërtetësinë e dokumentit dhe as të shkuarën e tij si punonjës i Ministrisë së Brendshme, por pretendon se përdorimi i fjalës “spiun” është i pavend dhe dëmtues për të.

Prenga kërkon që në rast se gjykata i jep të drejtë, vendimi i gjykatës të publikohet në mënyrë të përsëritur nga gazeta “Shekulli” dhe që kjo e fundit të paguajë ripublikimin e vendimit në pesë gazeta të tjera.

“Gazetarja ka qenë korrekte në raportimin e lajmit, pasi edhe fjalën spiun e ka përdorur në thonjëza”, komentoi dje Andi Kananaj, avokat i qendrës “Respublica”, i cili ka marrë përsipër të ndihmojë mbrojtjen ligjore të gazetares Çela në Gjykatë.

“Ky proces gjyqësor, nga organizata jonë konsiderohet si një dëshmi  e agresivitetit që zyrtarë të tillë të lartë manifestojnë ndaj gazetarëve për shkrimet e tyre të cilat bazohen mbi referenca dhe dokumente të afishuara publike”, tha Unioni i Gazetarëve në një njoftim për shtyp, duke ofruar mbështetje të plotë morale dhe materiale për gazetaren Çela.

Opinion nga Yllka Lamçe

Duket se problemet juridike që lidhen me ligjin “Për menaxhimin e mbetjeve”, i njohur për shumëkënd si “ligji i plehrave”, nuk janë të destinuara të mbyllen kaq kollaj. Pas dekretit të Presidentit të Republikës për kthimin për rishqyrtim të këtij ligji, çështja na rikthehet në vëmendje sërish, këtë herë për shkak të veseve formale-kushtetuese që ligji paraqet. Bëhet fjalë për vese, apo gabime, apo devijime nga procesi ligjvënës në fazën e shpalljes së këtij ligji, proces i rregulluar në mënyrë mëse të detajuar në Kushtetutë. Në fakt Kushtetuta i ka dedikuar këtij procesi, në Pjesën III, Kreun IV të titulluar “Procesi ligjvënës”, ku parashikohen fazat e këtij procesi, faza të rangut kushtetues, që nënkuptojnë detyrueshmërinë e respektimit të tyre, pikërisht sepse të parashikuara në mënyrë të shprehur në tekstin themelor. Ky proces është strukturuar në 5 nene (nenet 81-85), të cilët përcaktojnë përkatësisht:
- subjeketet që kanë nismë ligjvënëse dhe shumicën e cilësuar të nevojshme për miratimin e një grupi ligjesh (neni 81);
- fazën e propozimit të ligjeve (neni 82);
- fazën e votimit, dhe procedurën e përshpejtuar (neni 83);
- fazën e shpalljes së ligjit nga Presidenti i Republikës, hyrjen në fuqi të ligjit, dhe procesin e hyrjes në fuqi të ligjit në rastin e masave të jashtëzakonshme (neni 84);
- të drejtën e Presidentit të Republikës për ta kthyer ligjin për rishqyrtim dhe humbjen e fuqisë së dekretit presidencial kur kundër tij voton shumica e të gjithë anëtarëve të Kuvendit (neni 85).

Nenet që paraqesin interes lidhur me çështjen e ligjit të plehrave, janë pikërisht nenet 84 dhe 85 që në mënyrë të përmbledhur rregullojnë shpalljen e ligjit nga Presidenti i Republikës, hyrjen në fuqi të tij dhe të drejtën e kthimit të ligjit vetëm një herë nga Presidenti i Republikës.

Problemi pra ka të bëjë me fazën e shpalljes së ligjit për plehrat, fazë e cila duket se ka munguar, e që jo më pak përbën një hallkë të domosdoshme për perfeksionimin e ligjit (me përjashtimet e duhura që parashikohen në dy raste të veçanta në Kushtetutë, që do të trajtohen në vijim). Ligji për plehrat u miratua në datë 3 nëntor 2011 nga Kuvendi, ditë që ka përkuar edhe me protestën qytetare të organizuar posaçërisht përpara Kuvendit, kundra miratimit të tij. Në datë 8 nëntor 2011, ligji është publikuar në Fletoren Zyrtare, ndërkohë që nuk rezulton asnjë gjurmë e dekretit të Presidentit të Republikës, gjatë këtyre pesë ditëve, për shpalljen e ligjit në fjalë, që sipas nenit 84 të cituar më sipër, përbën një të drejtë të Presidentit dhe një fazë të detyrueshme kushtetuese për një proces të rregullt ligjvënës. Sepse, rithkesoj, përveç miratimit të ligjit nëpërmjet votimit në Kuvend, Kushtetuta ka kërkuar që në procesin ligjvënës të përfshihen edhe fazat e shpalljes së ligjit dhe të hyrjes në fuqi të tij, me botimin në Fletoren Zyrtare, në afatet e mirëpërcaktuara kushtetuese.

Kemi të bëjmë me dy kompetenca të Presidentit të Republikës, që na interesojnë për të kuptuar dinamikat e çështjes në fjalë, dhe saktësisht kompetenca për ta kthyer ligjin për rishqyrtim në Kuvend vetëm një herë, dhe kompetenca për shpalljen e ligjit. Bëhet fjalë për dy kompetenca të ndryshme, që kanë funksione të ndryshme (e para shërben për të ushtruar kontrollin e përputhshmërisë ligjore ose kushtetutese të ligjit me aktet përkatëse në fuqi, kurse e dyta për t’i dhënë veshjen formale aktit normativ si akt të Republikës, të shpallur nga Kryetari i Shtetit, Presidenti) dhe që nuk e anullojnë njëra-tjetrën. Në fakt, Kushtetuta nuk i ka parashikuar si kompetenca të ndërkëmbyeshme por si kompetenca të ndryshme. Për të qenë më konkretë le të analizojmë shkronjën e nenit 84 dhe 85, ku përcaktohet se:

Neni 84
1. Presidenti i Republikës shpall ligjin e miratuar brenda 20 ditëve nga paraqitja e tij.
2. Ligji quhet i shpallur, në qoftë se Presidenti i Republikës nuk ushtron të drejtat e parashikuara në paragrafin 1 të këtij neni dhe në paragrafin 1 të nenit 85.
3. Ligji hyn në fuqi me kalimin e jo më pak se 15 ditëve nga botimi i tij në Fletoren Zyrtare.
4. Në rastet e masave të jashtëzakonshme, si dhe në rast nevoje e urgjence, kur Kuvendi vendos me shumicën e të gjithë anëtarëve dhe Presidenti i Republikës jep pëlqimin, ligji hyn në fuqi menjëherë, vetëm pasi të jetë njoftuar publikisht. Ligji duhet të botohet në numrin më të parë të Fletores Zyrtare.

Neni 85
1. Presidenti i Republikës ka të drejtë ta kthejë ligjin për rishqyrtim vetëm një herë.
2. Dekreti i Presidentit për rishqyrtimin e një ligji e humbet fuqinë, kur kundër tij votojnë shumica e të gjithë anëtarëve të Kuvendit.

Pra është mëse e qartë se Presidenti ka të drejtë të shpallë ligjin. Është e qartë gjithashtu se ligji quhet i shpallur në dy raste: 1) kur Presidenti NUK ushtron të drejtat e parashikuara në nenin 84/1, që do të thotë se nuk ushtron të drejtën për ta shpallur ligjin, duke lënë të kalojnë 20 ditët nga momenti i paraqitjes së ligjit, pa nxjerrë dekretin përkatës; 2) kur Presidenti NUK ushtron të drejtat e parashikuara në nenin 85/1, që do të thotë se Presidenti nuk ushtron të drejtën për ta rikthyer ligjin për rishqyrtim.

Pra përveç këtyre dy rasteve ku ligji quhet i shpallur, në rastet e tjera ligji shpallet nga Presidenti i Republikës. Në një mënyrë ose tjetër, pra ligji duhet të shpallet ose të quhet i shpallur, që të mund të botohet në Fletoren Zyrtare e të bëhet i detyrueshëm për subjektet përkatëse.

Megjithatë, në rastin e ligjit per plehrat, vërehet se nuk jemi përballë dy hipotezave të mësipërme përjashtuese. Në fakt, hipoteza e dytë nuk qëndron, meqënëse Presidenti e ushtroi të drejtën për ta kthyer ligjin, e drejtë që iu bë e njohur mbarë opinionit shqiptar në media, dhe u bë gjithashtu objekt analize e kritike nga një sërë analistësh e shoqatash të interesuara për fatet e Shqipërisë e të shqiptarëve nën regjimin e ligjit për plehrat. Fakti se Presidenti ia ktheu ligjin për rishqyrtim Kuvendit, rezulton zyrtarisht nga dekreti n. 7122, datë 14.10.2011, i Presidentit të Republikës “Për kthimin për rishqyrtim të ligjit nr. 10463, datë 22.9.2011 “Për menaxhimin e integruar të mbetjeve”.

Për sa i përket hipotezës së parë, gjendemi përballë faktit të pamjaftueshmërisë kohore, 20 ditë nga paraqitja e ligjit Presidentit, për shpalljen e tij. Nëse 20 ditët kalojnë në inercinë e Presidentit, i cili nuk e shpall ligjin, atëherë ligji quhet i shpallur. Por nga analiza e datave të akteve përkatëse (ligjit për plehrat dhe vendimit të Kuvendit për të rrëzuar dekretin për kthimin e ligjit të Presidentit) të botuar në Fletoren Zyrtare, rezulton se afati kohor nga data e miratimit të ligjit, 3 nëntor 2011, deri në 8 nëntor (data e numrit të Fletores Zyrtare përkatëse), nuk është i mjaftueshëm për të konsideruar të ezauruar afatin kushtetues që Presidenti ka në dispozicion për shpalljen e ligjit.

Arrijmë në përfundimin, se edhe pse dispozitat kushtetuese kanë mirëpërcaktuar detyrimet e organeve kushtetuese dhe afatet e përmbushjes së këtyre detyrimeve nga organet në fjalë, lidhur me procesin ligjvënës në përgjithësi, dhe fazën e shpalljes së ligjit në veçanti, këto përcaktime nuk kanë penguar diskrecionalitetin e improvizuar të Kuvendit të Shqipërisë në marrjen e vendimit të kalimit të tekstit ligjor për botim në Fletoren Zyrtare, duke anashkaluar Presidentin.

Cilido të ketë qenë motivi që ka shtyrë Kuvendin të ndërmarrë këtë hap, apo interpretimi që Kuvendi ka dashur t’i japë faktit se ligji i kthyer për rishqyrtim nga Presidenti, nuk u dashka shpallur prej tij, mbetet fakti se është shkelur një fazë që Kushtetuta ka përcaktuar si të domosdoshme për perfeksionimin e procesit ligjvënës, për hyrjen në fuqi të ligjit, dhe rrjedhimisht, për efektshmërinë e ligjit kundrejt subjekteve të parashikuara në të, me kalimin e 15 ditëve nga botimi në Fletoren Zyrtare.

Mosshpallja e ligjit të plehrave, përmbush kriteret e një shkeljeje të hapur të Kushtetutës, pra të një antikushtetueshmërie për shkeljen e procedurës formale të procesit ligjvënës.

Nga Dorian Matlija

Qendra Res Publica që mbron interesat e dy nga të vrarët e 21 janarit, para disa ditësh u vu në dijeni të faktit se Prokuroria ka ndër mend të heqë dorë paraprakisht nga kryerja e eksperimentit hetimor në afërsi të Kryeministrisë, për arsye të mungesës së bashkëpunimi midis institucioneve. Grupi hetimor i caktuar me zbardhjen e ngjarjes, thotë se parësore është kryerja e ekspertimeve të pamjeve filmike në SHBA, çka mund të sjellë gjetjen e provave të reja, që tregojnë se cili prej gardistëve ka qëlluar drejt turmës gjatë demonstratës. Prokuroria e Tiranës, megjithëse kanë kaluar shtatë muaj nga ngjarja pranë Kryeministrisë, ende nuk ka kryer një sërë procedurash hetimore, kjo e ndikuar edhe nga mungesa e bashkëpunimit të duhur nga disa prej institucioneve që janë në varësi të ekzekutivit. Janë vonuar së tepërmi ekspertimet e predhave dhe armëve. Vendngjarja në oborrin e Kryeministrisë është këqyrur vetëm menjëherë pas ngjarjes, ndërsa më pas grupi hetimor nuk ka marrë asnjë provë. Madje edhe serveri i kamerave të sigurisë në Kryeministri nuk i është dhënë menjëherë këtij grupi hetimor. Vetëm pas negocimit të palës amerikane që po ndihmon në zbardhjen e çështjes i është vënë në dispozicion serveri, ku grupin hetimor konstatoi se mungonin pikërisht pamjet e datës 21 janar 2011. I gjendur përballë këtyre vështirësive, grupi hetimor ka preferuar që më parë të marrë në dorë të gjitha provat e 21 janarit dhe më pas të vendosë nëse do ta kryejë këtë eksperiment ose jo. Sipas organit të prokurorisë, gardistët që formonin të ashtuquajturin “grupi i zjarrit” kanë qendruar brenda rrethimit të Kryeministrisë. E gjithë skena është filmuar nga ekspertët e FBI-së, të cilët kanë hedhur në programet kompjuterike të dhënat për të rindërtuar skenën e vrasjeve të 21 janarit, këndin nga kanë ardhur plumbat e deri te detajet e tjera. Shtatë të plagosurit kanë treguar vendin ku janë plagosur. Pas piketimit të vendeve, ekspertët e FBI-së i kanë hedhur të dhënat në kompjuter për të kryer më pas eksperimentin virtualisht.

Mungesa e bashkëpunimit midis institucioneve do të çojë tek veshtirësimi i zbardhjes së ngjarjes së 21 janarit. Në këto kushte do jetë e vështirë që të kemi një rezultat të pranueshëm në gjetjen e fajtorit dhe Shqipëria do të ketë shkelur në mënyrë evidente nenin 2 të Konventës Europiane të të Drejtave të Njeriut, e cila kërkon hetim të plotë dhe ezaurues për çështje të kësaj natyre. Bashkëpunimi i munguar midis institucioneve do të sjellë si pasojë mungesën e elementeve thelbësorë për realizimin e një procesi të plotë hetimor, siç janë provat filmike të Kryeministrisë dhe eksperimenti i cili do të provonte në mënyrë shkencore atë që perceptohet dhe nga pamjet. Në një situatë ku nuk realizohet zbardhja e ngjarjes dhe dënimi i fajtorëve, duke passjellë mospërmirësimin e gjendjes së viktimave, kemi shkelje të nenit 2 tëKonventës.